Cochlear go home

img_1400.JPG

En u?

[Theresianenstraat, ed
Gent]

Vorige week ging ik naar de tweede editie van het filmfestival Deaf in the Picture in Amsterdam. Ik was een paar jaar geleden al op de eerste editie en dat was me zo goed bevallen dat ik er nu zeker weer bij wou zijn. Het was gezellig. Goede films gezien en minder goede films gezien, remedy maar dat is voor een uitgebreider verslag (check de volgende Dovennieuws als je meer wil lezen).

Bij aankomst op het festival kreeg ik een folder met informatie en het programma. Op die folder stonden ook de sponsors vermeld. Drie dovenscholen (!), nurse Tolknet, Woord & Gebaar, doof.nl en nog enkele anderen, alsook Cochlear, één van de wereldleiders op vlak van cochleaire implantatie en een miljardenbedrijf. “Waarom in godsnaam zou Cochlear een Doof filmfestival willen sponsoren?”, dacht ik onmiddellijk. Natuurlijk, om hun invloed uit te breiden, hun naam te tonen, en waarschijnlijk ook gewoon omdat ze ongelooflijk veel geld hebben, geld dat Deaf in the Picture waarschijnlijk best wel kon gebruiken. Ik schonk er verder geen aandacht meer aan, al bleef ik het raar en onrustwekkend vinden.

Mijn vrees bleek terecht te zijn. Zaterdagavond was er een vertoning van Sound and Fury I en II. De eerste film dateert van 2000 en vertelt het verhaal van de familie Artinian. Peter en Chris zijn broers en zonen van horende ouders. Peter is doof en getrouwd met een dove vrouw. Ze hebben drie dove kinderen. Chris is horend en getrouwd met een horende vrouw (CODA). Eén van hun kinderen (op het moment van de eerste film 1,5 jaar oud) is doof. In de eerste film beslissen Chris en zijn vrouw hun zoontje te laten implanteren. De Dove ouders van zijn vrouw zijn tegen maar leggen zich uiteindelijk noodgedwongen bij de beslissing neer. Heather, de dochter van Peter, is op het moment van de eerste film zes jaar oud. Haar grootmoeder zet haar onder druk om ook een CI te nemen en Heather deelt die wens mee aan haar ouders. De grootouders zetten Heather’s ouders vervolgens onder grote druk. Toch beslissen Peter en zijn vrouw -na veel gesprekken met andere ouders, na het zien van kinderen met een CI en na ernstige overwegingen- om hun dochter niet te laten implanteren, omdat ze perfect is zoals ze is en een goede taalontwikkeling heeft in ASL. De grootouders (vooral de dominante grootmoeder) nemen hen dit zeer kwalijk en beschuldigen Peter en zijn vrouw van kindermishandeling. Het conflict mondt uit in een zware familievete en op het einde van de eerste film beslissen Peter en zijn vrouw naar Maryland te verhuizen, waar een grote Dovengemeenschap is en waar hun drie kinderen worden ingeschreven in een Dovenschool die ASL gebruikt. Drie jaar lang heeft de familie geen contact. Zo eindigt de eerste film (die trouwens in 2001 genomineerd werd voor een Oscar voor Beste Documentaire).

Josh Aronson, de regisseur van de film, kreeg veel vragen van mensen die zich afvroegen hoe het met de familie afgelopen was, en ging hen zes jaar later weer opzoeken. Dat resulteerde in de tweede film: “Sound and Fury: six years later”. Ik zat in de filmzaal vol spanning te wachten hoe het zou afgelopen zijn met de twee families. De film begint echter met de ontstellende boodschap dat de familie van Chris (met de dove baby) niet wenste mee te werken aan de vervolgfilm, maar “dat alles goed met hen gaat”. Mijn mond viel open van verbazing. Zien wij er dom uit ofzo? Denken ze nu echt dat ze ons alles kunnen wijsmaken?

De tweede film gaat dus volledig over de familie van Peter. Tot mijn grote verbazing bleken ze gezwicht voor de druk van de grootouders: niet alleen Heather had ondertussen een CI, maar ook haar twee jongere broers én haar moeder. Ook was de familie terug verhuisd en vlakbij Chris en de grootouders gaan wonen (die hen nochtans uitgemaakt hadden voor kindermishandelaars). De tweede film toont Heather die naar een horende school gaat, in een horend basketbalteam zit, samen met haar horende broers logopedie volgt, wandelingen maakt en samen kookt met haar grootmoeder (die zegt dat het toch zo makkelijk is dat ze Heather kan roepen terwijl die met haar gezicht naar haar gekeerd staat omdat ze een bord zoekt in de kast – een steeds weerkerend verhaal trouwens bij het CI: makkelijk om kinderen te roepen zodat je niet steeds al die moeite moet doen om hen aan te tikken). De film toont gezellige beelden van de hele familie die weer samen is, en tussen de lijnen kan je lezen: “en dat allemaal dankzij het CI”. Iedereen aangepast aan de visie en het wereldbeeld van de grootmoeder. Het tweede deel van de film is bijna volledig in het gesproken Engels (op de getuigenissen van Peter en zijn vrouw in ASL na).

Ik werd er misselijk van. Dit was geen documentaire meer, dit was gewoon een promofilm voor Cochlear. En ja hoor, na de generiek werd Cochlear vermeld als één van de sponsors van de film. Natuurlijk. En het was nog niet afgelopen. De organisatoren van Deaf in the Picture wilden een discussie opstarten over de film. Maar dat liep helemaal uit de hand. Als eerste kwam er een jongen naar voor die zelf een CI had. Hij was positief over beide films en zei dat het een mooi beeld gaf van een tweetalige familie (huh?). Daarna begon hij een oeverloze uitleg over dat “horen” en “verstaan” iets heel anders betekent (ook met een CI). Waarop er een man naar voren kwam die een afgevaardigde van Cochlear bleek te zijn. Hij wou feedback van het publiek over de film en kreeg van de organisatoren alle tijd om z’n zeg te doen. Ze zaten dus tot in de zaal, de mensen van Cochlear! De discussie weidde volledig af naar de vraag of je met een CI al dan niet kan telefoneren, maar aan de kernvragen werd niet geraakt (waar is de grens tussen documentaire en promotiefilm? Welke financiële belangen heeft Cochlear bij deze film? Hoe kan de Dovengemeenschap de media gebruiken op dezelfde manier als Cochlear dat doet?)

Niemand van de mensen die naar voren trad kwam erop de film te kaderen, en het onderscheid te maken tussen een documentaire en een promofilm. Ook de organisatoren van Deaf in the Picture deden dat niet en maakten daardoor volgens mij een onvergeeflijke fout omdat er zeker mensen waren die zich van dat onderscheid niet bewust waren. En dat ze Cochlear uitnodigden daar… Ik kan er niet bij. Ik kon alleen denken: “Jullie zijn hier NIET welkom. Ga weg.” Maar het bleek al te laat te zijn. Ik ben er niet tegen dat ze de tweede film tonen. Ik ben er wél tegen dat ze geen enkele moeite deden om de film breder te kaderen, en dat ze om het nog erger te maken Cochlear een podium gaven.

Ik keerde met gemengde gevoelens terug naar huis. Dit was geen Doof filmfestival meer. Dit was een uitgelezen kans voor Cochlear om nog maar eens hun eenzijdige boodschap te verspreiden. En bijna niemand die het merkte.

11 thoughts on “Cochlear go home

  1. Hallo Maartje,

    Heb je al Vlaamse Gebarentaal Leeft! van Sven Noben op Deaf picture gezien?
    Ik weet al veel reclame van cochlear. Toekomst heeft kleine litteken nodig voor CI ontwikkelen van biologische groei. ik zag iets boek uit zwitserland gelezen.

    ciao Maarten

  2. hee maartje
    ik was daar rap weg zoals je weet, maar
    waarom zelf niet even naar voren gestapt? 🙂

  3. ik begrijp dat je furieus reageert op de aanwezigheid van cochlear en hun promotiecampagne(s) op ‘deaf in the picture’. maar dat het gezin van chris niet wenst deel te nemen aan een vervolgfilm en besluit om ‘het publiek’ gewoon te laten weten dat alles goed met hen gaat, dat is toch hun goed recht? wie zijn wij om te oordelen of het goed of slecht met hen gaat? om dat te weten zou je bij hen thuis moeten inwonen, wat zeg ik, in hun hoofd moeten kunnen kruipen. hun beslissing is een persoonlijke en hoogstwaarschijnlijk zeer moeilijke geweest. daar heeft cochlear op zich toch weinig of niets mee te maken?

    dit neemt niet weg dat ik het verderfelijk vind hoe met de tweede film op ‘deaf in the picture’ is omgegaan. had jij trouwens zelf niet de kans om recht te staan, deel te nemen aan de discussie en de film te duiden? 😉

  4. @ Maarten: nee, “Vlaamse Gebarentaal leeft!” is niet vertoond. Ze toonden wel de film over erkenning VGT van Sven (de zaal zat vol en er was applaus achteraf!). Eigenlijk was het goed geweest om achter die film de tv-spot te monteren om die ook te tonen, maar is dus niet gebeurd…

    @ Trientje: ja die familie heeft het volste recht om niet deel te nemen aan de vervolgfilm. Het gaat me om het mysterie, de vele blinde vlekken in het verhaal over CI, niet alleen de dingen die wél, maar vooral ook de dingen die NIET getoond worden. Ze hadden er minimum kunnen bijzeggen waarom die familie niet wenste deel te nemen.

    Waarom ik niet naar voren ben gegaan: ik was zo gedegouteerd door de discussie, ik was aan het koken vanbinnen. Het was een slecht moment om op te staan (ik ken mezelf op dat vlak). Ik had misschien domme dingen gezegd. Bovendien ben ik er pas achteraf achtergekomen dat die man een afgevaardigde van Cochlear was.

  5. Ik vind het eigenlijk een beetje, los van de ethische en principiële punten, een non-item. Men kan het Cochlear, zijnde een bedrijf dat winst wil maken, niet verwijten dat zij proberen om hun marktpositie te verstevigen en daarbij gebruik proberen te maken van marktmechanismen zoals reclame, evenementen, enz.

    De enige verantwoordelijken hier zijn m.i. de organisatoren van Deaf in the Picture. Niet Cochlear: die deden wat elk goed bedrijf zou doen: reclame proberen te maken midden in hun doelgroep. Ik vind het zelf ook maar niks, ethisch gezien, maar het hén verwijten dat zij hun werk goed doen (wat zo is, hoe je het ook bekijkt: ze proberen hun product te verkopen), en de organisatie van DitP niet (want zij hebben die film toegelaten).
    DitP heeft volgens mij perfect de mogelijkheden om films te aanvaarden of te weigeren. Dat hebben ze bij deze film dus niet gedaan. Wie is dan in fout: Cochlear of de organisatie van het festival?Of was het een strategie van DitP om discussie over dat thema te bekomen? Wie zal het zeggen?

    Enne, Maartje: dat dat eerste gezin niet meer wou meedoen: héél ver moet men niet zoeken om een idee te krijgen waarom ze niet meer wilden meedoen. Dat dit niet duidelijk is, is dan de verantwoordelijkheid van de filmmaker. Niet van de organisatie, en niet van Cochlear. De organisatie kan alleen maar kijken naar een film en deze op basis van bepaalde argumenten toestaan of weigeren. Blijkbaar hebben zij de impact van deze films ofwel onderschat, ofwel juist heel goed ingeschat (en dus ook voorzien dat er discussie zou komen?).

    Enfin, veel, heel veel vragen, maar voor mij niet over de grond van de zaak: Cochlear is in deze eigenlijk niet echt fout. Het is de verantwoordelijkheid van de organisatoren om te kijken welke sponsors passen binnen zo’n festival voor Doven. Cochlear zou bedrijfsmatig wel zot zijn om het niet te doen als ze de kans krijgen.

    Dit belooft een fijne discussie te worden…

  6. Wel wel, na een tijdje lang deze blog gevolgd te hebben, merk ik dat er enig negativiteit is t.o.v. Cochlear in de blog/reacties. Daar is er op zich niks mis mee, maar ‘t moet ook om gegronde redenen blijven, denk ik zo? In dat geval geef ik Bart gelijk, een bedrijf moet hoofdzakelijk winst maken, zo is dat, ze moeten gewoonweg hun product kunnen verkopen, en wat is nu beter dan een film waarin ze dat kunnen doen?

    Nou ja… Het belangrijkste standpunt hier is de vraag waarom Deaf in the Picture de discussie in verband met C.I. niet heeft aangevoerd. En ik denk niet dat we Cochlear dan moeten aanwijzen als de ‘zondebok’, integendeel. Al ben ik geen grote voorstander van een C.I., laat dit wel duidelijk zijn… 🙂

  7. maar DitP hééft die iscussie aangevoerd, degene die ditp organiseert (tony bloem) startte de discussie op, mssichien op vraag van cochlear, misschien ook niet? ik heb niet alles gezien, moet eerlijk zijn, aanvankelijk was het wat saai/alledaags, dus ben er weggegaan, naar de bar. heb ik nu wel een beetje spijt van 🙂

    toen ik de tweede film zag was ik ook wel een beetje verbaasd, maar tegelijk had ik iets van: als die mensen daar nu blij mee zijn, met dat CI, als ze zich er nu goed bij voelen…? ik heb ook een periode gekend waarin k het CI in horende wereld gebruikte en nooit in dovenwereld, een soort balans zoekende.

    pas toen ik de eindgeneriek zag van de tweede film, ging er een belletje rinkelen. toen ik het logo van Cochlear zag werd het duidelijk dat het verhaal misschin wel heel erg selectief werd gebracht (misschien ook niet hé, het punt is dat we het niet weten) : misschien is er bij de montage wel heel wat gebarencommunicatie weggemonteerd? gebruiken die kinderen voor de docu expres gesproken Engels terwijl ze misschien ASL gebruiken als de cameras weg zijn? Tegelijk mogen we dat ook niet zomaar aannemen hé: misschien gebruiken ze dan toch nog gesproken Engels? voor welke redenen?? we kunnen alleen maar gissen.

    een bedenking die ik me in dit verband maakte was: al die mensen waren bilinguaal… al die kinderen komen uit Dove familie en hebben ASL als eerste taal. zij kunnen dus in principe een evenwicht zoeken tussen CI wel of niet dragen/gesproken engels/ASL (al is dit ‘switchen’ iets dat NIET naar voren kwam in de tweede docu.

    dat dat andere gezin niet meedeed kan om véél redenen zijn. misschien wou de jongen gewoon niet op tv? misschien vonden ze inderdaad de impact van de eerste film erg verregaand? misschien wilden ze niet meedoen aan een promo-stunt maar zijn ze wél tevreden met het CI? niemand kan het weten..

    voor de rest ben ik eigenlijk akkoord met Bart: dat het DitP is die hier ‘in de fout’ is gegaan door de film niet echt te plaatsen + door een afgevaardigde van cochlear uit te nodigen / toe te laten

  8. @Annelies, maar DitP hééft die iscussie aangevoerd, degene die ditp organiseert (tony bloem) startte de discussie op, mssichien op vraag van cochlear, misschien ook niet?

    Ik was bij de tweede voorstelling van de film, waarna discussie volgde. Tony deed z’n best, maar er kwam niet echt respons meer, iedereen was de dag ervoor al leeggestoomd van woede lijkt het.
    Maar goed, de discussie die er wel was, ging over CI, neit over de film. De film was vanuit een sterk horend perspectief gemaakt. Van cameravoering (bluf) tot en met geluid en montage. Bah. Ik denk niet dat een horende ouder die de film ziet ook maar enig beeld krijgt van de dovengemeenschap in (in dit geval) Amerika. Doven zijn mensen die samen barbecuen, dat is het beeld dat de makers geven, meer niet. Dat mag toch wel als een heel magere weergave van de dovenwereld worden gezien, zelfs al kunnen doven beter barbecuen dan horenden (of whatever). Niet kunnen horen is een probleem, en daar is een oplossing voor. Dat is wat de film duidelijk maakte. Hij had ook in 1880 in Milaan gemaakt kunnen zijn.

    Bah.

    Bij zoiets wil ik voortaan niet meer tolken.

  9. “It’s misleading to suppose there’s any basic difference between education and entertainment. This distinction merely relieves people of the responsibility of looking into the matter. It’s like setting up a distinction between didactic and lyric poetry on the ground that one teaches, the other pleases. However, it’s always been true that whatever pleases teaches more effectively.”

    – Marshall McLuhan –

  10. Ikzelf ben ex-CI-er, Ten eerste wil ik korte verhaal vertellen: op mijn 10e werd ik geopereerd in franstalige ziekenhuis St Luc Woluwe, droeg eerst drie jaar elke dag zware hoorapparaat (zo’n lelijke doosje met touw en lelijke ding om de oor) op mijn 14e droeg ik steeds minder en minder apparaat, omdat ik meer en meer ergeerde aan rare geluiden (als mama tegen mij praatte is het alsof zij brulde) dus meestal te hoge tonen in sommige situaties. Dankzij CI heb ik meer last van evenwichtverlies dan voor CI, tragere reacties. Op mijn 16e ging ik dovenuniversiteit in Washington bezoeken en door groots belevenis daar besloot ik CI voorgoed uit mijn leven te verbannen. Nu 10 jaar later ben ik blij dat ik zo’n goede beslissing nam want het voelde zo als bevrijding! Nu zit CI nog steeds in mijn kopje, maar soms heb ik hevige hoofdpijn in het rechterhelft van hersenen waar de CI zit.

    Ah, op mijn 11e maakte ziekenhuis ook zo’n filmpje als promotie met hoofdrolspelster IKKE!! ma het is een betekenisloze film, zonder verhaal, men toont enkel wat ik kan horen enzo…. het duurde ongeveer 7 minuten.

    Ik vind persoonlijk dat er een ANTI-CI filmpje moeten komen met getuigenissen van ex Ci-ers, ik ken wel vele kandidaten ervoor!!! Dan kunnen horenden eindelijk weten dat CI ook nadelen heeft!!!!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s